مقدمه اي بر ستارگان دنباله دار

ستاره دنباله دار يك جسم سماوي كوچك يخي است كه در مداري به دور خورشيد مي گردد و از يك هسته ( جامد ، يخي ،‌گاز و غبار ) و هاله گازي ( بخار آب ، دي اكسيدكربن و ديگر گازها ) و يك دنباله طويل ( متشكل از غبار و گازهاي يونيزه )‌تشكيل شده است . وقتي كه ستاره دنباله دار به خورشيد نزديك مي شود . دنباله آن تغيير مي كند ، دنباله آن به دليل باد خورشيدي دورتر از خورشيد قرار مي گيرد . طول دنباله مي تواند تا 250 ميليون كيلومتر بر سد و بيشتر از آنچه است كه ما مي توانيم ببينيم ، ستاره دنباله دار در مدارهاي شديداً مختلف المركز خود فقط وقتي كه نزديك خورشيد است قابل مشاهده است

 

قسمت هاي يك دنباله دار

هسته : هسته يك مركز منجمد است كه سر دنباله دار است . و از يخ ،‌گاز و غبار تشكيل شده است هسته بيشترين مقدار جرم توده را دارد اما بسيار كوچك است ( عرض آن حدود يك تا ده كيلومتر يا بيشتر است ) .

هاله : هاله يك توده كروي از گاز است كه هسته دنباله دار را احاطه مي كند و حدود يك ميليون كيلومتر است و از بخار آب ،‌گاز دي اكسيدكربن ، آمونياك ، غبار و گازهاي طبيعي ديگر كه از هسته جامد متصاعد شده هاله و هسته سر يك دنباله دار را تشكيل مي دهند .

دنباله يوني : دنباله انباشته اي از گازها ( يوني ) هميشه دورتر از خورشيد قرار مي گيرد . زيرا بادهاي خورشيدي ( طوفانهاي يوني با سرعت زياد از خورشيد منشأ مي گيرند ) آنها را به عقب مي رانند ( گاهي آن را دنباله پلاسمايي نيز مي نامند ) . وقتي كه دنباله دار به خورشيد نزديك مي شود دنباله يوني پشت سر دنباله دار قرار مي گيرد وقتي دنباله دار از خورشيد دور مي شود ،  دنباله ممكن است به طور بيش از 100 ميليون كيلومتر برسد .

دنباله غباري : دنباله غباري يك دنباله وسيع و طويل است كه از ذرات غبار ميكروسكوپي كه توسط فوتون هاي خورشيدي بافر شده ، تشكيل شده است . اين دنباله منحني به آرامي از حركت دنباله دار ايجاد مي شوند و وقتي كه دنباله دار از خورشيد دور شود . محو مي شود .

پوشش هيدروژني : گاز هيدروژن سرو دنباله دنباله دار را به طول ميليونها مايل ( معمولاً در فاصله بين دنباله يوني و دنباله غباري احاطه كرده . پوشش هيدروژني به عرض ده ميليون كيلومتر و طول 100 ميليون كيلومتر هسته را احاطه كرده است .

و دقتي كه دنباله دار به خورشيد نزديك مي شود اندازه آن بزرگتر مي شود .

مدار دنباله دار

دنباله دار در مدارهاي شديداً بيضوي به دور خورشيد گردش مي كند . سرعت آن در هنگام نزديك شدن به خورشيد بيشتر و وقتي كه به دورترين نقطه در مدار برسد كاهش مي يابد .

دنباله دار فقط وقتي كه به خورشيد نزديك است روشن مي شود ( به حالت بخار در مي آيد ) و در دورترين نقطه مدار تاريك است ( كاملاً غير قابل رؤيت ) بادهاي خورشيدي دنباله را به سمت دورتر از خورشيد مي رانند .

بعضي دنباله دارها يا به خورشيد برخورد مي كنند و يا چنان نزديك مي شوند كه منفجر مي شوند اين دنباله دارها Sungrazers ناميده مي شوند .

كشف دنباله دار

     گروه اعزامي غبارهاي ستاره اي ناسا دنباله دار wild 2 را در 2004 ملاقات نموده و نمونه اي از ذرات دنباله دار را گرفته و به زمين باز خواهد گشت . فضاپیمای كوچك ( حدود 770 پوند ،‌350 كيلوگرم ) در هفتم فوريه 1999 به فضا پرتاب شد و دنباله دار wild 2 را در دوم ژانويه 2004 ملاقات نموده و در 15 ژانويه 2006 و در غرب بوتا در ايالات متحده به زمين باز خواهد گشت . دنباله دار wild2 يك دنباله دار با دوره كوتاه است كه توسط ستاره شناس سوئيسي پل ويلد ( paul wild ) در 6 ژانويه 1978 كشف شد . هسته دنباله دار  حدود 3 مايل (5 كيلومتر) است . مدار  wild2 به دور خورشيد 39/6 سال است و مدار بيضوي آن از حدود مدار مريخ تا مدار مشتري است .

گلوله هاي برفي جهان

يك تئوري بسيار جنجال برانگيز و جديد است كه براساس آن دنباله دارها‌ ( متشكل از آب منجمد ) به طور مداوم زمين را بمباران مي كنند . اين گلوله برفها ( شايد ) با سيستم فرضي ماهواره قطبي مشاهده شوند .در اين تئوري دنباله دارهاي منجمد در اتمسفر بخار مي شوند و بخار آب را به محيط اضافه ميكنند .

عبور از مدار يك دنباله دار :‌ رگبار شهاب يا شهاب باران

گاهي زمين از ميان مدار بعضي دنباله دارها مي گذرد . در اين هنگام ذرات دور دنباله دار ( مثل سنگ ها و … )

زمين را بمباران مي كنند و در جو زمين مشتعل مي شوند .اين پديده را رگبار شهاب مي نامند و شهاب هاي زيادي در زمان نسبتاً كوتاهي در مسيرهاي تقريباً موازي به جو زمين برخورد ميكنند .

زمان هر رگبار شهاب در هر سال را مي توان پيشگويي كرد نام رگبارهاي شهاب برگرفته از صورت فلكي منشأ آنها است رگبار شهاب بزرگ جديد ( يك طوفان شهاب ) رگبار لئوفيد نوامبر 1999 بود و انتظار مي رفت كه هزاران شهاب سنگ در هر ساعت داشته باشد .

 

کجا ستاره های دنباله دار سر چشمه گرفتند ؟

دوره طولانی ستاره دنباله دار – ( ستاره های دنباله دار یا دوره دورانی حدود بیشتر 200 سال و بالای 30 میلیون سال ) ابر ارت یک ابری از گرد غبار که منظومه شمسی را احاطه کرده است این ابر ممکن در جایی که دوره ستارهای دنباله دار منشأ گرفته اند باشد . ابر ارت کسی که زندگی در آن جا در 1950 پیشنهاد کرد نامگذاری شده است . دوره کوتاه ستار دنباله دار ( ستاره های دنباله دار با یک دوره دورانی زیر 200 سال ) کوپر بلت یک ناحیه آن سوی نپتون در ابتدای 70000 مدار کوچک قرار دارد این کور بند از 30 تا 50 قرار دارد و در سال 19920 کشف شده است .

 

 

 

رگبار شهاب

تاريخ تقريبي

حداكثر زمان شهاب باران

زمان تقريبي شهاب باران (ساعت)

سرعت كيلومتر بر ثانيه

منشأ شهاب

كوادرانتيدس

8 دسامبر-7ژانويه

3 ژانويه

60-40

42

ناشناخته

ليديدس

25-16 آوريل

22 آوريل

15-10

48

تاكر 18611

اتااكواريدس

21 آوريل-12 مي

6-5 مي

50-20

66

هالي

دلتا اكواريدس

14 جولاي-18 اوت

29-28 جولاي

20

41

ناشناخته

پرسيدس

23جولاي-22 اوت

12 اوت

75-50

60

سونيت تاتل

اريونيدس

29-15 اكتبر

22-21  اكتبر

25-20

66

هالي

تاوريدس جنوبي

17 سپتامبر-27 نوامبر

30 اكتبر-7 نوامبر

15-10

X

انك

لئونيدس

20-14 نوامبر

18-17 نوامبر

+++ 80-15

71

تمپل تاتل

جمينيوس

19-6 دسامبر

14-13 دسامبر

85-50

35

آستروئيد 320 فاتون

ارسيد

25-17 دسامبر

22 دسامبر

15

34

تاتل